تعمیر گیربکس اکومید ZF Ecomid S6-90 و یا شناخت مشکلات ابتدایی آن توسط کاربران این گیربکس یا رانندگان میتواند بسیار مطلوب باشد.در این مقاله با بررسی مشکلات رایج در تعمیرگاههای مجاز یا تجربیات تعمیرکاران حرفه ای , تلاش ما در شرکت زرین فن آور چرخشگر بعنوان یکی از معدود شرکتهای مجاز تامین و تعمیر گیربکس ZF Ecomid S6-90 بر این است تا رانندگان محترم تا حدودی به این مهم دست یابند.
گیربکس ZF Ecomid S6-90 محصول شرکت ZF آلمان است که بطور خاص برای کامیونهای متوسط و سنگین طراحی شده. این گیربکس در ردهی گیربکسهای دستی قرار میگیره و در بسیاری از مدلهای ولوو، بنز، مان (MAN)، داف و رنو استفاده میشود.
در ایران رایج ترین کامیونهایی که از این مدل گیربکس استفاده میکنند, کامیونهای بنزواگن هود مدل 1924 میباشند.
معرفی گیربکس اکومید ZF Ecomid S6-90
برای بررسی مشکلات گیربکس بهتر است شناخت اندکی از آن داشته باشیم.در اینجا مشخصات فنی گیربکس ZF Ecomid S6-90 بررسی میشود:
مشخصات فنی گیربکس ZF Ecomid S6-90:
ویژگی | توضیحات |
نوع گیربکس | دستی (Manual) |
تعداد دندهها | معمولاً 6، 9 یا 16 دنده (بسته به مدل) |
مناسب برای | کامیونهای 12 تا 26 تن |
سیستم کمکی | Splitter و Range برای تغییر گستردهتر دنده |
تکنولوژی خاص | Synchronizer برای تعویض نرم دندهها |
استاندارد ساخت | تولید تحت لیسانس ZF آلمان یا در خود آلمان |
گیربکسZF Ecomid S6-90 بصورت دستی میباشد و در اغلب موارد دارای ۹ دنده به همراه یک دنده عقب است که با کمک سیستم Range و Splitter قدرت بیشتری را در شرایط مختلف بارگیری یا سربالایی ارائه میدهند.
نحوه کار گیربکس ZF Ecomid S6-90 به زبان ساده.
بصورت خلاصه و ساده عملکرد این گیربکس در مراحل زیر شرح داده شده است:
1- شروع حرکت از دنده سنگین (Low Range):
وقتی کامیون بار سنگین دارد یا در سربالایی است، راننده با دندههای 1 تا 4 در حالت Low شروع به حرکت میکند.
- در این حالت گیربکس نیرو را با گشتاور زیاد اما سرعت کم به چرخها منتقل میکند.
2- تغییر به High Range
وقتی سرعت بالا رفت (مثلاً بالای 20-25 کیلومتر)، راننده دستهی دنده را روی حالت High میگذارد (معمولاً با دکمه روی دنده)، و سپس دندههای بعدی (مثلاً 5 تا 8) را وارد میکند.
3- استفاده از نیمدنده (Splitter):
برای رانندگی نرمتر بین هر دنده، راننده میتواند از دکمه Split استفاده کند. مثلاً:
- دنده 4 → 4 سنگین → 5 سبک → 5 سنگین
این کار باعث کاهش مصرف سوخت، رانندگی روانتر و شتابگیری بهتر میشود.
4- کنترل خودکار توسط سیستم بادی (پنوماتیکی):
در گیربکسZF Ecomid S6-90 ، عملیات تغییر Range و Split توسط شیرهای برقی و بادی انجام میشود. راننده فقط دکمه را فشار میدهد و سپس سیستم پنوماتیکی وظیفهاش را انجام میدهد

نکات مهم نگهداری صحیح از گیربکسZF Ecomid S6-90
- در زمان تعویض Range یا Split، پا را از پدال گاز بردارید.
- از فشار بیش از حد به دندهها خودداری کنید.
- گیربکس را طبق دفترچه راهنما روغنکاری و سرویس کنید.
- در صورت شنیدن صدای غیرعادی از گیربکس، سریعاً اقدام به بررسی کنید.
بررسی رایج ترین مشکلات جهت تعمیر گیربکس
ZF Ecomid S6-90
موارد زیر رایج ترین مشکلات گزارش شده گیربکس ZF Ecomid S6-90 در تعمیرگاههای سنگین میباشند که توسط تعمیرکاران حرفه ای مطرح شده اند:
جا نرفتن یک دنده خاص
در برخی موارد یک دنده اصلا جا نمیرود یا پس از جا زدن یا رد شدن از دست انداز یا حتی شل و سفت کردن پدال گاز بیرون میپرد.این مشکل کاملا مربوط به گیربکس میباشد و حتی روغن گیربکس فرسوده نیز میتواند عامل ایجاد این مشکل باشد.
راه حل: باز کردن گیربکس و بررسی ترمز مربوط به دنده یا تعویض روغن.
ایجاد سر و صدا هنگام جا زدن یک دنده خاص
در صورتیکه یک دنده خاص (مثلا 3 و 7 که یک دنده هستند یا 4 و 8) هنگام جا رفتن سر و صدا ایجاد میکند , مشکل میتواند ناشی از تمام شدن ترمز آن دنده باشد. این صدا گاهی میتواند بخاطر خرابی بلبرینگ ورودی یا کاسهنمد باشد.
راه حل: باز کردن گیربکس و تعویض ترمز مربوط به دنده.
سفت جا رفتن کلیه دنده ها هنگام تعویض دنده
در صورتیکه کلیه دنده ها هنگام تعویض و جا زدن سفت هستند و بسختی جا میروند, به احتمال زیاد این مشکل مربوط به گیربکس نیست.
راه حل: در صورتی که گیربکس نرم کن دنده دارد آن را تعویض کنید و در غیر اینصورت مشکل مربوط به تقسیم دنده است.
درست جا نرفتن یک سمت لور
در صورتیکه دنده 7 و 8 یا دنده عقب (یک سمت لور دنده) بدرستی جا نمیرود و یا پس از جا زدن بیرون میپرد , این مشکل میتواند به لور دنده مربوط باشد. در حالت حاد این موضوع میتواند باعث شود همه دنده های جلو یا عقب باهم درگیر این مشکل شوند و به این ترتیب بسختی جا میروند یا پس از جا زدن بیرون میپرند.
راه حل: تنظیم کردن سیبکهای میزان کننده لور دنده.
سر و صدا هنگام تعویض دنده در حالتی که کامیون درجا کار میکند
در صورتیکه کامیون در جا کار میکند و در این حالت هنگام جا زدن هر دنده سر و صدا میشنوید, این مشکل به احتمال زیاد به گیربکس ارتباط ندارد.
راه حل: به احتمال زیاد این مشکل ناشی از سیستم کلاچ و دیسک و صفحه است و بهتر است نسبت به تعمیر آن اقدام کنید.
سر و صدا هنگام تعویض دنده در حالتی که کامیون در حرکت است
در صورتیکه هنگام اقدام به تعویض دنده , سر و صدا از گیربکس میشنوید , این مشکل میتواند ناشی از ترمز دنده مورد نظر باشد.
راه حل: باز کردن گیربکس و تعمیر 5 تکه و برطرف کردن مشکل ترمز مربوط به دنده.
نتیجه نهایی
بنظر میرسد بهترین راه برای کاهش هزینه نگهداری گیربکس برای رانندگان و صاحبان کامیونهای دارای گیربکسZF Ecomid S6-90 , توجه به جمله کلیدی پیشگیری بهتر از درمان میباشد.این گیربکس دستی آلمانی کاملا بصرفه و بسیار پرقدرت است و کافی است برای کارکرد بهتر آن و کاهش هزینه تعمیرات به این نکات توجه کنید:
1- تعویض روغن طبق پیشنهاد شرکت سازنده روغن و استفاده از روغن استاندارد در تعمیرگاههای مجاز
2- رسیدگی به صداهای غیرعادی و در صورت نیاز مراجعه به تعمیرگاه تخصصی
3- بازدید فصلی از گیربکس، بهخصوص قبل از سفرهای سنگین یا کوهستانی
در صورت نیاز به مراجعه به تعمیرگاه تخصصی, همکاران زبده و آموزش دیده ما در شرکت زرین فن آور چرخشگر آماده ارایه خدمات به شما میباشند.
نویسنده